राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर कसरी हेर्ने: कार्डको अवस्था र ई-एनआईडी डाउनलोड (२०८३)

राष्ट्रिय परिचयपत्र (NID) चेक गर्न राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागको आधिकारिक सिटिजन पोर्टल citizenportal.donidcr.gov.np प्रयोग गर्नुहोस्। यसले तीन काम गर्छ: नागरिकताको विवरणबाट तपाईंको राष्ट्रिय परिचय नम्बर (NIN) देखाउँछ र eNID डाउनलोड गर्न दिन्छ, तपाईंको परिचयपत्र कार्ड छापियो कि छापिएन देखाउँछ, र हराएको कार्डको प्रतिलिपि दस्तुर अनलाइन तिर्न दिन्छ। इन्टरनेट बिना पनि SMS बाट नम्बर थाहा पाउन सकिन्छ: N, खाली ठाउँ र आफ्नो आवेदन नम्बर लेखेर ३०००१ मा पठाउनुहोस् (विभागको प्रश्नोत्तर)। २०२६ मा एउटा कुरा बदलिएको छ: पोर्टलले अब नागरिकता नम्बरबाट खोज्दैन। यसको सट्टा के चाहिन्छ, तल हेर्नुहोस्।

#छोटो जवाफ: तपाईंलाई कुन चेक चाहिन्छ?

पोर्टलमा यी चेक गर्न कुनै शुल्क माग्दैन; प्रतिलिपि कार्डको मात्र दस्तुर लाग्छ। "NID चेक गरिदिन्छु" भन्दै पैसा वा ओटीपी माग्ने फेसबुक पेज वा एपबाट टाढै रहनुहोस्।

#नागरिकता नम्बरबाट राष्ट्रिय परिचयपत्र चेक: अझै मिल्छ?

धेरैले नागरिकता नम्बरबाट NID चेक खोज्छन्, र पुराना लेखहरूले अझै नागरिकता नम्बर हाल्न भन्छन्। हालको पोर्टलमा यस्तो हुँदैन। विभागकै प्रयोगकर्ता निर्देशिका (२०२६ जुन) अनुसार फारमले यति माग्छ (eNID प्रयोगकर्ता निर्देशिका, PDF):

• राष्ट्रिय परिचयपत्रमा भएजस्तै नेपालीमा पूरा नाम,
• अंग्रेजीमा पूरा नाम,
• विक्रम संवत्‌ (वि.सं.) मा जन्म मिति,
• नागरिकता जारी मिति,
• क्याप्चा।

यसमा नागरिकता नम्बर हाल्ने ठाउँ छैन। पोर्टलको पुरानो "राष्ट्रिय परिचय नम्बर जाँच" ठेगानाले पनि अब यही eNID फारम खोल्छ। तर नागरिकताको प्रमाणपत्र भने चाहिन्छ: नाम, जन्म मिति र जारी मिति त्यसैबाट हुबहु सार्नुहोस्।

दुई कुरामा धेरै जना अल्झिन्छन्:

• नेपाली नाम युनिकोडमा टाइप गर्नुपर्छ, प्रीतिमा होइन। नेपाली किबोर्ड छैन भने निःशुल्क नेपाली टाइपिङ टुल मा अंग्रेजी अक्षरले नाम लेखेर कपी गर्नुहोस्। जस्तै raam bahaadur लेख्दा राम बहादुर बन्छ (ा का लागि aa लेख्नुहोस्)।
• दुवै मिति वि.सं. मा चाहिन्छ। ई.सं. मिति मात्र थाहा छ भने नेपाली मिति परिवर्तक ले पहिले बदल्नुहोस्।

#राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर अनलाइन कसरी हेर्ने र eNID कसरी डाउनलोड गर्ने

यी चरण विभागको eNID प्रयोगकर्ता निर्देशिकाअनुसार छन्। eNID अस्थायी (प्रोभिजनल) डिजिटल परिचयपत्र हो: तपाईंको फोटो, राष्ट्रिय परिचय नम्बर र QR कोड भएको पासवर्ड सुरक्षित PDF। विभागले यो सेवा २०८३ असार ४ (२०२६ जुन १८) देखि सुरु गरेको हो (विभागको सूचना)।

तलका तस्बिरले हरेक चरण देखाउँछन्। हाम्रा स्क्रिनसट २०२६ नोभेम्बर ६ मा नमुना विवरण (काल्पनिक नाम र मिति) राखेर खिचिएका हुन्; ओटीपीपछिका स्क्रिन भने विभागकै निर्देशिकाबाट लिइएका हुन्, व्यक्तिगत विवरण धमिलो पारेर।

#चरण १: सिटिजन पोर्टल खोलेर eNID डाउनलोडमा क्लिक गर्नुहोस्

citizenportal.donidcr.gov.np खोल्नुहोस्। नेपालीका लागि माथि दायाँ Ne, अंग्रेजीका लागि En थिच्नुहोस्। त्यसपछि eNID डाउनलोड को बक्समा क्लिक गर्नुहोस्।

#चरण २: नागरिकताको विवरण भरेर खोज्नुहोस् थिच्नुहोस्

हरेक विवरण नागरिकताको प्रमाणपत्रबाट हुबहु सार्नुहोस्:

1. पूरा नाम (नेपाली): राष्ट्रिय परिचयपत्रमा भएजस्तै, नेपाली युनिकोडमा।
2. पूरा नाम (अंग्रेजी): अंग्रेजीमा, ठूलो अक्षरमा।
3. जन्म मिति (वि.सं.): साल-महिना-गते, जस्तै २०५०-०१-०१। अंग्रेजी अङ्कमा टाइप गरे पनि पोर्टलले नेपाली अङ्कमा देखाउँछ।
4. नागरिकता जारी मिति: यो पनि वि.सं. मा, उही ढाँचामा।
5. क्याप्चा: तस्बिरमा देखिएका अक्षर टाइप गर्नुहोस्। पढ्न सकिएन भने घुम्ने तीर थिचेर नयाँ तस्बिर ल्याउनुहोस्।
6. खोज्नुहोस् मा क्लिक गर्नुहोस्।

#चरण ३: SMS मा आएको ओटीपी हाल्नुहोस्

एउटा बक्स खुल्छ र NID मा जोडिएको मोबाइल नम्बरमा SMS मार्फत ६ अङ्कको ओटीपी पठाइन्छ। बक्समा नम्बरका धेरैजसो अङ्क लुकाएर देखाइन्छ, जसले कुन फोन हेर्ने भन्ने थाहा हुन्छ। SMS DONIDCR_ALT बाट आउँछ र कोड ५ मिनेटसम्म मात्र चल्छ। कोड हालेर OTP प्रमाणित गर्नुहोस् थिच्नुहोस्। SMS आएन भने छोटो काउन्टडाउन सकिएपछि OTP पुनः पठाउनुहोस् थिच्नुहोस्।

#चरण ४: राष्ट्रिय परिचय नम्बर हेर्नुहोस् र eNID डाउनलोड गर्नुहोस्

बक्सको माथि तपाईंको राष्ट्रिय परिचय नम्बर XXX-XXX-XXX-X (१० अङ्क) ढाँचामा देखिन्छ, साथमा फोटो, नाम, जन्म मिति र स्थायी ठेगाना। NID नम्बर चेक यहीँ पूरा हुन्छ: नम्बर टिपेर राख्नुहोस्। त्यसपछि कार्ड डाउनलोड गर्नुहोस् थिच्नुहोस्। eNID पासवर्ड सुरक्षित PDF का रूपमा डाउनलोड हुन्छ।

#चरण ५: पासवर्ड हालेर PDF खोल्नुहोस्

PDF खोल्दा पासवर्ड माग्छ। पासवर्ड हो: अंग्रेजीमा लेखिएको पूरा नामको पहिलो चार अक्षर, ठूलो अक्षरमा (Capital), र त्यसपछि वि.सं. जन्म मितिको पहिलो चार अङ्क (साल)। नतिजाको बक्समा पनि यही नियम लेखिएको हुन्छ।

यो उदाहरण आधिकारिक निर्देशिकाकै हो। PDF सुरक्षित राख्नुहोस्: गुगल ड्राइभमा राख्नुहोस् वा प्रिन्ट गर्नुहोस्। मोबाइलको जुनसुकै QR स्क्यानरले यसको QR कोड स्क्यान गरेर रुजु गर्न सकिन्छ।

#ओटीपी आएन? मोबाइल नम्बर NID मा जोडिएको छैन

ओटीपी NID को अभिलेखमा भएको मोबाइल नम्बरमा मात्र जान्छ। विवरण दर्ता गर्दा मोबाइल नम्बर दिनुभएको थिएन वा नम्बर फेर्नुभयो भने, निर्देशिकाअनुसार नजिकको राष्ट्रिय परिचयपत्र विवरण दर्ता इकाईमा गएर मोबाइल नम्बर अद्यावधिक गर्नुहोस्। यसका लागि फोटो, औँठाछाप वा आँखाको नानी फेरि दिनु पर्दैन।

#eNID प्रयोग गर्न मिल्छ?

विभागको सूचनाले सिटिजन पोर्टलबाट प्रिन्ट गरिएको फोटोसहितको राष्ट्रिय परिचय नम्बरको निस्सा हेरेर सेवा दिँदै आएका सार्वजनिक निकाय र संस्थालाई अब eNID को QR कोड स्क्यान गरेर देखिने विवरण र तपाईंले देखाउने कागजातका विवरण रुजु गरी सेवा दिन अनुरोध गरेको छ (२०८३ असार ४ को सूचना)। साथमा नागरिकताको प्रमाणपत्र पनि बोक्नुहोस्। विभागले eNID लाई अस्थायी (प्रोभिजनल) परिचयपत्र भनेको छ।

#परिचयपत्र कार्डको अवस्था र प्रिन्ट चेक: मेरो कार्ड छापियो?

राष्ट्रिय परिचय नम्बर र प्लास्टिकको परिचयपत्र कार्ड फरक कुरा हुन्। कार्ड छापिनुभन्दा धेरै अघि नै नम्बर पाउन सकिन्छ। कार्ड हेर्न:

1. सिटिजन पोर्टल खोलेर राष्ट्रिय परिचयपत्र अवस्था मा क्लिक गर्नुहोस्।
2. विवरण दर्ता गर्दा पाएको १६ अङ्कको आवेदन नम्बर (अंग्रेजी पेजमा Request Number, RSN) वा राष्ट्रिय परिचय नम्बर (XXX-XXX-XXX-X) मध्ये एउटा लेख्नुहोस्।
3. क्याप्चा भरेर खोज्नुहोस् मा क्लिक गर्नुहोस्।

कार्ड छापिएपछि विभागले कार्ड छापिएको र लिन आउनू भन्ने SMS पठाउँछ। कार्ड विवरण जहाँ दर्ता गराउनुभएको हो, त्यहीँबाट लिनुपर्छ, र आफैँ जानुपर्छ: कार्ड दिँदा तपाईंको जैविक विवरण (औँठाछाप) रुजु गरिन्छ, त्यसैले अरूले लिन मिल्दैन (विभागको प्रश्नोत्तर)।

#SMS र फोनबाट राष्ट्रिय परिचय नम्बर थाहा पाउने

विवरण दर्ता गरेर पनि नम्बरको SMS आएन भने विभागको प्रश्नोत्तरले यी उपाय दिएको छ:

• SMS: N लेख्नुहोस्, एक खाली ठाउँ छोड्नुहोस्, आफ्नो आवेदन नम्बर लेख्नुहोस् र ३०००१ मा पठाउनुहोस्।
• भाइबर वा ह्वाट्सएप: ९८५१३१६०३४ वा ९८५१३१६०३५।
• फोन: ९८४७३४६४१२ वा ०१-४२०००१४। राष्ट्रिय परिचयपत्रसम्बन्धी समस्याका लागि प्रश्नोत्तरमा कल सेन्टर ०१-५९७०४४९ पनि दिइएको छ।
• टोल फ्री: ११४७ (विभागको गृहपृष्ठमा)।
• इमेल: nid@donidcr.gov.np (राष्ट्रिय परिचयपत्र शाखा) वा gunaso@donidcr.gov.np (गुनासो)।

सिंहदरबार, काठमाडौंमा रहेको विभाग सोमबारदेखि शुक्रबार खुल्छ: जाडोमा (कात्तिक १६ देखि माघ १५) बिहान ९:०० देखि ४:०० बजेसम्म र बाँकी समय ९:०० देखि ५:०० बजेसम्म (donidcr.gov.np)।

#२०८३ कात्तिक: असोज १ पछि नम्बर पाउनेको प्रमाणीकरणमा ढिलाइ

विभागले २०८३ कात्तिक १७ (२०२६ नोभेम्बर ३) मा एउटा सूचना राख्यो। यो २०८३ असोज १ (२०२६ सेप्टेम्बर १७) पछि विवरण दर्ता भई राष्ट्रिय परिचय नम्बर पाउनेहरू का लागि हो। नयाँ विवरण औँठाछाप मिलाउने प्रणाली (ABIS) ले प्रमाणित गर्छ, र यसको क्षमताका कारण यी नागरिकको प्रमाणीकरणमा केही ढिलाइ भएको छ। विभागका अनुसार क्षमता विस्तारको काम अन्तिम चरणमा छ र सूचनाको आगामी करिब २ हप्ताभित्र प्रमाणीकरण सुचारु हुनेछ (विभागको सूचना)।

तपाईंका लागि यसको अर्थ:

• सबै विवरण दर्ता स्टेसनबाट विवरण दर्ता र नयाँ राष्ट्रिय परिचय नम्बर जारी हुने काम चलिरहेको छ।
• प्रमाणीकरण नभएको अवस्थामा पनि राहदानी, बैंक तथा वित्तीय सेवा र सवारी चालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) सम्बन्धी सेवा चलिरहेका छन्। लाइसेन्स कार्यालयमा समस्या भएको गुनासो आएपछि सूचनाले यो कुरा स्पष्ट पारेको हो।
• यही कारणले कुनै कार्यालयले सेवा दिन मानेन भने यो सूचना देखाउन सक्नुहुन्छ।

#राष्ट्रिय परिचयपत्र छैन? प्रि-इनरोलमेन्ट र विवरण दर्ता

• को योग्य: १६ वर्ष पूरा गरी नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र लिएका जो कोही। नाबालक, गैरआवासीय नेपाली र नेपालमा बसोबास गर्ने विदेशीका लागि पछिल्लो चरणमा व्यवस्था गरिने विभागले जनाएको छ।
• कहाँ: जिल्ला प्रशासन कार्यालय, विवरण दर्ता स्टेसन भएको इलाका प्रशासन कार्यालय, वा आफ्नो वडामा विवरण दर्ता अभियान चलेको बेला। विभागको राष्ट्रिय परिचयपत्र अनलाइन आवेदन (प्रि-इनरोलमेन्ट) बाट फारम पहिले नै भर्न सकिन्छ, तर फोटो, दसवटै औँलाको छाप, आँखाको नानी र हस्ताक्षर दिन स्टेसनमा जानैपर्छ।
• कागजात: नागरिकताको सक्कल प्रमाणपत्र। नागरिकतामा भएको स्थायी ठेगानाभन्दा फरक ठेगाना भए बसाइँसराइको सक्कल प्रमाणपत्र पनि। विवाहित हुनुहुन्छ र नागरिकतामा पति वा पत्नीको नाम छैन भने विवाह दर्ता वा नाता प्रमाणितको सक्कल प्रमाणपत्र। नागरिकतामा जन्म मिति छैन भने जन्म मिति खुलेको आधिकारिक कागज (जन्म दर्ता, शैक्षिक प्रमाणपत्र, राहदानी वा पेन्सन पट्टा)। प्रष्ट सक्कल कागजात मात्र चल्छ, फोटोकपी चल्दैन।
• फोटो: कस्मेटिक श्रृङ्गार, टोपी, क्याप वा बुर्का लगाएर फोटो खिच्न मिल्दैन।
• नम्बर: राष्ट्रिय परिचय नम्बर १० अङ्कको नदोहोरिने नम्बर हो। जिल्ला वा इलाका प्रशासन कार्यालयको स्टेसनमा तुरुन्तै पाइन्छ; वडास्तरको अभियानमा भने केही समयपछि SMS बाट आउँछ।

#कार्ड हरायो, बिग्रियो वा विवरण गलत भयो

• विवरण गलत भए: जिल्ला वा इलाका प्रशासन कार्यालयको विवरण दर्ता स्टेसनमा निवेदन दिनुहोस्। विवरण सच्याउँदा राष्ट्रिय परिचय नम्बर फेरिँदैन।
• कार्ड हराए वा बिग्रिए: कारणसहित त्यही कार्यालयमा निवेदन दिँदा अभिलेख रुजु गरी प्रतिलिपि दिइन्छ। राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण नियमावली, २०७७ को नियम १३ को उपनियम (३) बमोजिम दस्तुर रु. ५०० लाग्छ। यो सिटिजन पोर्टलको राष्ट्रिय परिचयपत्रको प्रतिलिपि दस्तुर बाट अनलाइन तिर्न सकिन्छ (राष्ट्रिय परिचय नम्बर, मोबाइल नम्बर, अंग्रेजी र नेपालीमा नाम, र रुजु गर्ने कार्यालय भर्नुपर्छ)। प्रश्नोत्तरअनुसार राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक को जुनसुकै शाखामा पनि तिर्न सकिन्छ: कार्यालय कोड ३१४०१३५०१, राजस्व शीर्षक १४२२९, खाता नम्बर १०००१००२०००१००००।

#राष्ट्रिय परिचय नम्बर सुरक्षित राख्नुहोस्

• माथिका .gov.np साइट मात्र प्रयोग गर्नुहोस्। पोर्टलमा चेक गर्न शुल्क लाग्दैन।
• ओटीपी कसैलाई नदिनुहोस्। विभागका कर्मचारीलाई यो चाहिँदैन, र पैसा तिरेर कार्ड छिटो बनाइदिन कसैले सक्दैन।
• eNID वा राष्ट्रिय परिचय नम्बरको फोटो फेसबुक समूह वा कमेन्टमा नराख्नुहोस्।

#बारम्बार सोधिने प्रश्न

सम्बन्धित: लाइसेन्स प्रिन्ट चेक (अंग्रेजीमा) · नेपाली टाइपिङ टुल (नेपाली नाम भर्न) · नेपाली मिति परिवर्तक (वि.सं. मितिका लागि) · नेपालीमा कसरी टाइप गर्ने

स्रोत: सिटिजन पोर्टल · eNID प्रयोगकर्ता निर्देशिका (PDF) · विभागको सूचना: eNID सेवा सुरु, २०८३ असार ४ · विभागको सूचना: राष्ट्रिय परिचयपत्र सेवा, २०८३ कात्तिक १७ · विभागको प्रश्नोत्तर: राष्ट्रिय परिचयपत्र · विभागको गृहपृष्ठ (टोल फ्री ११४७, कार्यालय समय) · राष्ट्रिय परिचयपत्र अनलाइन आवेदन